Veilig varen begint met de juiste uitrusting aan boord. Of je nu een korte dagtocht maakt of meerdere dagen onderweg bent: als schipper ben je verantwoordelijk voor de veiligheid van iedereen aan boord. De wet schrijft daarom voor dat bepaalde veiligheidsmiddelen verplicht aanwezig moeten zijn op een boot.
In dit artikel lees je welke veiligheidsuitrusting in 2026 verplicht is aan boord van een pleziervaartuig in Nederland, wat sterk wordt aangeraden en waar je als watersporter extra op moet letten om boetes en gevaarlijke situaties te voorkomen.
1. Algemene regels voor veiligheid aan boord
De Nederlandse wetgeving schrijft voor dat een boot zodanig uitgerust moet zijn dat gevaar voor opvarenden en andere watergebruikers wordt voorkomen. Wat exact verplicht is, hangt af van het type boot, de lengte, het vaargebied en de aanwezigheid van een motor.
Bij controle door handhaving wordt niet alleen gekeken naar aanwezigheid, maar ook naar de staat en bereikbaarheid van veiligheidsmiddelen. Defecte of onbereikbare uitrusting kan alsnog leiden tot een boete.
2. Reddingsvesten
Reddingsvesten zijn het belangrijkste veiligheidsmiddel aan boord. In Nederland geldt: er moeten voldoende reddingsvesten aan boord zijn voor alle opvarenden, passend bij hun gewicht.
- Reddingsvesten moeten direct bereikbaar zijn
- Voor kinderen zijn kinderreddingsvesten verplicht
- Bij slecht weer of op open water wordt dragen sterk aangeraden
Voor snelle motorboten en varen bij ruwe omstandigheden kan het dragen van een reddingsvest verplicht worden gesteld door lokale regels of vaarwegbeheerders.
3. Brandveiligheid aan boord
Brand aan boord is één van de grootste risico’s, vooral bij motorboten met brandstof- of gasinstallaties. Daarom gelden er duidelijke eisen voor brandveiligheid.
- Brandblusser – verplicht bij motorboten
- De brandblusser moet geschikt zijn voor brandstof- en elektrische branden
- Regelmatige controle op houdbaarheidsdatum en druk is vereist
Bij grotere boten of afgesloten ruimtes wordt het meenemen van een extra brandblusser of branddeken sterk aangeraden.
4. Nood- en waarschuwingsmiddelen
Noodmiddelen helpen je om aandacht te trekken wanneer je in problemen komt. Niet alle middelen zijn wettelijk verplicht, maar ze kunnen levens redden.
- Geluidssignaal (toeter, hoorn of fluit)
- Noodverlichting zoals een zaklamp of hoofdlamp
- Dodemanskoord bij buitenboordmotoren
Op grotere wateren of bij varen in het donker zijn extra zicht- en waarschuwingsmiddelen sterk aan te raden.
5. Overige verplichte en aanbevolen uitrusting
Naast de basisveiligheid zijn er aanvullende middelen die niet altijd wettelijk verplicht zijn, maar wel belangrijk voor veilig varen.
- EHBO-set – sterk aanbevolen
- Reserve anker en lijn
- Waterdichte telefoon of marifoon
- Reserve verlichting
Goede voorbereiding voorkomt paniek en vergroot de veiligheid van iedereen aan boord.
Veelgestelde vragen over veiligheidsuitrusting
Is veiligheidsuitrusting verplicht op elke boot?
Ja, elke boot moet basisveiligheidsmiddelen aan boord hebben. Wat precies verplicht is, hangt af van het type boot en het vaargebied.
Moeten reddingsvesten altijd gedragen worden?
Nee, dragen is niet altijd verplicht, maar wel sterk aanbevolen. Voor kinderen en bij risicovolle omstandigheden kan het dragen verplicht zijn.
Krijg ik een boete bij ontbrekende veiligheidsmiddelen?
Ja, bij controle kan een boete worden opgelegd als verplichte veiligheidsuitrusting ontbreekt of niet bruikbaar is.