Of je nu ’s nachts vaart of bij slecht zicht door mist of regen: de juiste navigatieverlichting is verplicht en cruciaal voor je veiligheid. Zonder verlichting ben je nauwelijks zichtbaar voor andere schepen, wat kan leiden tot gevaarlijke situaties. In dit artikel lees je welke verlichting verplicht is per type boot en waar je op moet letten.
Wanneer is verlichting verplicht?
Het doel van navigatieverlichting is dat jij zichtbaar bent voor andere schepen. In Nederland geldt:
- Altijd verplicht: tussen zonsondergang en zonsopkomst.
- Verplicht bij slecht zicht: mist, zware regen of smog, ook overdag.
- Niet verplicht: overdag bij goed zicht (meer dan 1000 meter).
Navigatieverlichting: de belangrijkste begrippen
De basisverlichting op een boot bestaat uit verschillende lampen. Deze moeten stevig gemonteerd worden met betrouwbare navigatielamphouders om goed zichtbaar te blijven.
- Toplicht: wit helder licht, 225° stralingshoek, recht vooruit.
- Heklicht: wit gewoon licht, 135° stralingshoek, recht achteruit.
- Boordlichten: groen (stuurboord) en rood (bakboord), elk 112,5°.
- Rondomschijnend licht: wit licht, zichtbaar over 360°.
- Driekleurenlicht: rood, groen en wit gecombineerd in één armatuur, vaak boven in de mast.
Navigatieverlichting voor motorboten
Voor motorboten tot 20 meter gelden meerdere opties:
- Optie 1: toplicht + boordlichten + heklicht.
- Optie 2: toplicht minstens 1 meter boven boordlichten + boordlichten + heklicht.
- Optie 3: rondomschijnend wit licht (≥1 m boven boordlichten) + boordlichten.
Voor snelle motorboten of speedboten (korter dan 20 m, sneller dan 13 km/u) zijn boordlichten plus een top- en heklicht verplicht.
Navigatieverlichting voor zeilboten
Voor zeilschepen tot 20 meter zijn er verschillende opties:
- Boordlichten + heklicht.
- Of: boordlichten en heklicht gecombineerd in een lantaarn in de masttop.
- Optioneel: driekleurenlicht boven in de mast.
Vaart een zeilboot (ook) op de motor? Dan gelden de regels voor motorboten.
Kleine boten tot 7 meter
- Kleine motorboot (<7 m, <13 km/u): rondomschijnend wit licht is voldoende.
- Klein zeilschip (<7 m): rondomschijnend wit licht. Bij kans op aanvaring moet een tweede wit licht kunnen worden getoond (bijv. zaklamp of draagbare lamp).
Verlichting bij ankeren en aanleggen
Een schip dat ’s nachts of bij slecht zicht voor anker ligt, moet een rondomschijnend wit licht voeren. Voor extra veiligheid bij het aanleggen is steigerverlichting een waardevolle toevoeging.
Extra verlichting aan boord
- Onderwaterverlichting: voor betere zichtbaarheid en sfeer rond de boot. Bekijk onze onderwaterverlichting voor een veilige en luxe uitstraling.
- Interieurverlichting: geeft comfort en overzicht binnen in de kajuit. Dit is geen vervanging van verplichte navigatieverlichting, maar draagt bij aan veiligheid aan boord.
Veelgestelde vragen
Heb ik overdag verlichting nodig op mijn boot?
Alleen als het zicht minder is dan 1000 meter, bijvoorbeeld door mist of zware regen. Anders is verlichting overdag niet verplicht.
Wat is het verschil tussen boordlichten en een toplicht?
Boordlichten zijn rood en groen en geven de zijkanten aan, terwijl een toplicht een wit licht is dat recht vooruit schijnt over 225°.
Mag ik een zaklamp gebruiken als verlichting op een kleine boot?
Ja, voor kleine boten onder de 7 meter mag dit in noodgevallen. Een vaste set navigatieverlichting is echter veel veiliger en wordt sterk aanbevolen.